Hoe het goed kan gaan
Geregeld vragen lezers ons hoe ze het 'goed' kunnen regelen. Door de jaren heen hebben we daar enige ervaring in opgedaan, niet in het minst door erfenissen die ongewenst afliepen zoals hierboven beschreven. Tevens hebben we deze zaken met diverse notarissen besproken. Daaruit komen een aantal punten naar voren die we hieronder op een rijtje zetten. Het allerbelangrijkste is het in vol bewustzijn opstellen van een deugdelijk testament. Zonder een schriftelijk testament is er niets zeker. Dat testament kan beter vroeg dan laat opgesteld worden. Veel mensen stellen het uit, omdat ze zich nog 'te goed' voelen. Maar dan is het soms plots 'te laat'. Een testament is ook geen 'absolute wilsbeschikking'. Tegenwoordig wordt aangeraden om elk testament om de vijf jaar opnieuw te bekijken om te zien of alles nog wel klopt, of alles nog hetzelfde is gebleven als op de datum van het opstellen van het testament. En indien er iets belangrijks gewijzigd is, kan het testament daarop aangepast worden. Zo blijft de wilsbeschikking altijd 'up to date'.
Een voorbeeld hiervan is het zogenaamde 'goededoelentestament'. Op 1 januari 2006 werd het schenkings- en het successierecht (= sinds 1 januari 2010 schenk- en erfbelasting genoemd) van 8% afgeschaft die goede doelen over giften en erfenissen betaalden. De wijzigingen in de wet hadden ook tot gevolg dat over schenkingen (en erfenissen) 'vrij van recht', meer belasting is verschuldigd. Vroeger betaalde de stichting over uw erfenis het successierecht (erfbelasting). Maar de schenker kon ook bepalen dat hij een schenking 'vrij van recht' deed. In dat geval kwam de belasting die de ontvanger zou betalen voor rekening van de schenker. De totale schenking bestond dus feitelijk uit het bedrag dat de schenker wilde dat de ontvanger netto kreeg, plus het schenkingsrecht dat daarover moest worden betaald. Voor 1 januari 2006 bestond er belastingvoordeel bij het doen van een schenking vrij van recht. Er bestond een vereenvoudigde berekeningswijze voor het berekenen van dat voordeel. Die is per 1 januari 2006 echter vervallen.
Het gevolg is dat mensen die een schenking vrij van recht doen, meer belasting moeten betalen. Het zogenoemde 'goededoelentestament' - waarbij het voordeel dat de schenking vrij van recht opleverde aan een goed doel werd overgemaakt - heeft daarmee zijn aantrekkelijkheid voor een groot deel verloren. Voor goede doelen blijft namelijk na afrekening met de fiscus niet veel meer over. Veel mensen hebben vóór 2006 een dergelijk goededoelentestament gemaakt. Zij realiseren zich echter niet altijd de gevolgen van de wetswijzigingen. Daarom, als u destijds een goededoelentestament hebt opgesteld, is het raadzaam met uw notaris te bekijken of u dat op dit moment niet beter omzet in een gewoon testament, aangezien de stichting nu geen enkele belasting meer hoeft te betalen op uw legaat of erfenis. We komen hier straks op terug bij de zogenaamde ANBI.
Uiteraard is de notaris de aangewezen persoon om een testament op te stellen of aan te passen. Hij is de deskundige inzake testamenten, en kan precies aangeven hoe het testament in uw situatie zo waterdicht mogelijk gemaakt kan worden. Want elke situatie is anders, en daarom is een advies op maat het meest raadzaam. De tekst die u nu leest is algemeen van aard, maar wel gecontroleerd door twee notarissen om u alvast notarieel degelijke informatie te geven. Zo is het bijvoorbeeld erg belangrijk de juiste gegevens van de stichting in uw testament op te nemen.